Cuda niewidy – recenzja. Magiczny przewodnik duetu Byli widzieli

„Cuda niewidy” duetu Byli widzieli to przewodnik, który zabiera czytelnika w podróż po mniej znanych zakątkach Polski, łącząc opisy miejsc z lokalnymi legendami i klimatem dawnych wierzeń. Książka wyróżnia się nietypową formą i wyraźnie „internetowym” stylem narracji, który może budzić skrajne emocje. Jednocześnie potrafi skutecznie rozbudzić ciekawość i sprawić, że opisywane miejsca zaczynają kusić, by zobaczyć je na własne oczy.

O autorach (Byli widzieli)

Aleksandra i Grzegorz Koprowie, znani jako Byli widzieli, to para influencerów podróżniczych, którzy regularnie opowiadają swoim widzom, jak wygląda życie w Polsce oraz za granicą. Ich kontent jest niezwykle wartościowy – przedstawiają ciekawostki o danych miejscach, ale także ich historię, kulturę i tradycje. Co istotne, nie tylko pokazują i mówią o odwiedzanych miejscach, lecz także przeprowadzają wywiady z mieszkańcami.

Autorzy: Aleksandra Koper, Grzegorz Koper (duet znany jako „Byli widzieli”)

Choć na ich kanale YouTube znajdują się wartościowe materiały, wyraźnie widać, że ich główną platformą jest Instagram. Byli widzieli publikują tam regularnie rolki oglądane przez kilkaset tysięcy osób, niejednokrotnie osiągające ponad milion wyświetleń.

Koprowie widzieli więc wiele miejsc wartych uwagi, a doświadczenie w nagrywaniu filmów sprawia, że potrafią niezwykle ciekawie opowiadać o odwiedzanych lokalizacjach. Istnieje jednak zasadnicza różnica między krótką rolką na Instagramie a książką. Jak poradzili sobie z tą formą opowiadania?

Cuda niewidy. Alternatywne wędrówki po Polsce – recenzja

Na początek warto wyjaśnić sam pomysł stojący za tą książką, bo jest on naprawdę wyjątkowy. Byli widzieli postanowili stworzyć przewodnik inny niż wszystkie – skupiony na miejscach mało znanych i opowiadający o nich poprzez legendy, utrzymując całość w klimacie pogańskich wierzeń i dawnych czarów. Już sam ten koncept sprawia, że książka bardzo zyskuje. Autorzy pozwalają poznać miejsca, do których raczej nie zaprowadzi nas typowy przewodnik. Historie związane z tymi lokalizacjami również uderzają w klimaty rzadko spotykane w tego typu publikacjach. Momentami, czytając mityczne opowieści o danych miejscach, czułem się jak podczas podróży przez Biały Sad po tym, jak wsiąkłem w świat Wiedźmina za sprawą książek i gier.

Obcując z tą książką, chwilami faktycznie czułem, że jej autorami są influencerzy. Co ważne – nie mówię tego jako zarzutu. Pomijając już to, że Koprowie zachęcają w książce do odwiedzania swoich social mediów, także pod względem wizualnym publikacja ma pewien „internetowy” sznyt, choć trudno jednoznacznie wyjaśnić, na czym dokładnie on polega. Najbardziej dyskusyjny pozostaje jednak styl narracji. Jednym może się on spodobać, innych nieco odrzucić. Bywa bowiem dość potoczny i momentami „mało literacki”. Zwroty w rodzaju „Jeżeli nie wiecie” sprawiały, że miałem wrażenie, jakby autorzy mówili do mnie w jednej ze swoich rolek na Instagramie. Podobnych prób skracania dystansu z czytelnikiem jest więcej – autorzy wspominają o własnych przygodach związanych ze zwiedzaniem danych miejsc, a na załączonych zdjęciach czasami pojawia się Aleksandra Koper. Oczywiście, jak już wspomniałem, to, czy komuś taki sposób narracji przypadnie do gustu, pozostaje kwestią indywidualną.

W kontekście zdjęć warto przede wszystkim docenić, że w ogóle się pojawiły. Są wyraźne i pokazują dokładnie to, co powinny. Nie są jednak fotografiami szczególnie artystycznymi czy przyciągającymi wzrok na dłużej. Spełniają jednak swoją podstawową funkcję – pozwalają zobaczyć miejsca, o których czytamy.

Książka zawiera także kilka rozwiązań, które bardzo doceniam. Autorzy, świadomi tego, że część opisywanych miejsc jest mało popularna i trudna do odnalezienia, zdecydowali się podać współrzędne omawianych lokalizacji. To prosty, ale niezwykle praktyczny dodatek.

Już na początku książki znajdziemy również mapę Polski z zaznaczonymi obiektami opisywanymi w publikacji. Ta z pozoru bardzo cenna rzecz prowadzi jednak do największego problemu książki. Mapka zawiera nazwy obiektów i wskazuje miejsca, w których można je znaleźć, ale nie podaje stron, na których opisano dane lokalizacje. Legenda informuje jedynie, w którym rozdziale znajduje się konkretny obiekt. Problem w tym, że na tej samej stronie nie ma informacji, gdzie dany rozdział zaczyna się w książce. Aby to sprawdzić, trzeba przejść na sam koniec publikacji i tam szukać odpowiednich numerów stron. Dodatkowo utrudnia to fakt, że podczas czytania nie znajdziemy na stronach oznaczeń rozdziałów (przypisanych im liczb).

Ten przydługi opis dobrze oddaje czas, jaki trzeba poświęcić na odnalezienie konkretnego miejsca w książce. Czuję przez to pewną frustrację, bo sama publikacja jest naprawdę przyjemna w odbiorze, a przez niedopracowany system oznaczeń trudno szybko przejść do interesujących nas fragmentów.

Cuda niewidy – opinia o książce

Cuda niewidy od Byli widzieli to książka, którą ostatecznie oceniam zdecydowanie pozytywnie. Słabe oznaczenie stron mocno mnie zirytowało, jednak nie jestem w stanie odmówić tej publikacji jednego – naprawdę ciekawie opowiada o miejscach, które po lekturze aż chce się odwiedzić. Znajdziemy tu wiele wartościowych treści, z którymi warto się zapoznać, nawet jeśli ktoś na co dzień nie przepada za takim stylem narracji.

Po skończonej lekturze sam miałem ochotę wsiąść do samochodu i pojechać w niektóre miejsca pokazane przez Koprów. A to chyba najlepsza rzecz, jaką może osiągnąć tego typu przewodnik.

Cuda niewidy – informacje o książce

• Autorzy: Aleksandra Koper, Grzegorz Koper (duet znany jako „Byli widzieli”)
• Wydawnictwo: Wydawnictwo Znak
• Rok wydania: 2026
• Liczba stron: 320
• Okładka: miękka

Opinia: Paweł Skarzyński
Zdjęcia: Paweł Skarzyński

Przeczytaj również:  Ostatni proces – recenzja książki wydawnictwa Czarne
Przeczytaj również:  Grabarki – reportaż Tainy Trevonen
Przeczytaj również:  Pięć tysięcy z miliona – książka Anny Bikont
Przeczytaj również:  Mentalność zwycięzcy – recenzja
Przeczytaj również:  Psychocybernetyka. Zasady kreatywnego życia
 Przeczytaj również:  Sami Tom 8 – Piękny i groźny oniryzm