Tegoroczne Narodowe Czytanie będzie wyjątkowe. Piętnasta, jubileuszowa edycja tej prestiżowej ogólnopolskiej i międzynarodowej akcji poświęcona zostanie „Dziadom” Adama Mickiewicza — jednemu z najważniejszych dzieł polskiego romantyzmu i fundamentów rodzimej tożsamości.
Narodowe Czytanie zainaugurowano w 2012 roku wspólną lekturą „Pana Tadeusza”. Od tego czasu wydarzenie co roku gromadzi miłośników literatury w tysiącach miejsc w Polsce oraz w kilkudziesięciu krajach na całym świecie. Tegoroczny finał akcji odbędzie się 5 września 2026 roku, tradycyjnie pod Honorowym Patronatem Pary Prezydenckiej.
„Dziady” — lektura tegorocznej edycji
W 2026 roku czytane będzie całe dzieło, a nie tylko wybrane fragmenty. W programie znajdą się części II, III i IV dramatu, a także niedokończone „Widowisko” oraz wiersz „Upiór”.
„Dziady” zajmują szczególne miejsce w polskiej kulturze. Kancelaria Prezydenta RP określa je jako „narodowe misterium” i „lekturę lektur”. To dzieło, w którym splatają się tematy wolności, cierpienia, patriotyzmu, wiary, odpowiedzialności za wspólnotę i walki z tyranią. Szczególne znaczenie ma III część dramatu, poświęcona między innymi młodym Polakom prześladowanym i zsyłanym przez carskie władze.
Tegorocznej edycji towarzyszy również nowoczesny projekt popularyzujący dzieło — audiobook obejmujący pełny tekst „Dziadów”. Jego kolejne fragmenty publikowane są tydzień po tygodniu, dzięki czemu z utworem mogą łatwiej zapoznać się zarówno młodzi odbiorcy, jak i osoby starsze.
Podlaski kontekst „Dziadów”
Tegoroczna lektura ma dla mieszkańców Podlasia szczególny, regionalny i tożsamościowy wymiar. W dedykacji do III części „Dziadów” Adam Mickiewicz wspomniał swoich przyjaciół i towarzyszy młodzieńczej działalności, których dotknęły represje carskiego aparatu.
Wśród tych postaci znajdują się osoby związane z naszym regionem: Jan Sobolewski — świadek tragicznych wywózek młodzieży na Sybir, pochodzący z Białostocczyzny, oraz Cyprian Daszkiewicz — bliski przyjaciel Mickiewicza i niezłomny filareta, który uczył się w szkołach w Białymstoku.
Dzięki temu „Dziady” nie są dla Podlasia wyłącznie wielkim dziełem literackim. Stają się również opowieścią o konkretnych ludziach, ich młodości, przyjaźni, odwadze i doświadczeniu represji.
To właśnie ten lokalny kontekst pozwala spojrzeć na dramat Mickiewicza z jeszcze większą bliskością.
Narodowe Czytanie w Białymstoku
Regionalnym operatorem wydarzenia jest Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku. Organizacja akcji odbywa się we współpracy Województwa Podlaskiego, Wojewody Podlaskiego oraz Prezydenta Białegostoku. Wspólne działania instytucji podkreślają integracyjny i wspólnotowy charakter Narodowego Czytania.
Finał wydarzenia w Białymstoku odbędzie się w Różance w Parku Planty, a rozpoczęcie zaplanowano na godzinę 12:00.
Podczas finału Narodowego Czytania w Białymstoku wystąpią Rafał Gąsowski oraz Adrian Jakuć-Łukaszewicz z Teatru Wierszalin. Artyści zaprezentują interpretację fragmentów „Dziadów” Adama Mickiewicza, nadając wydarzeniu wyjątkową, teatralną oprawę.
Kiermasz książek po 2 zł
W ramach wydarzenia przygotowano również kiermasz książek „Wszystko po 2 zł”. Na stoiskach będzie można znaleźć książki w wyjątkowo atrakcyjnej cenie — każda pozycja będzie kosztować zaledwie 2 zł.
Kiermasz odbędzie się 2 września 2026 roku w godzinach 15:00-18:00 w siedzibie Książnicy Podlaskiej przy ul. Marii Curie-Skłodowskiej 14A w Białymstoku. To dobra okazja, aby uzupełnić domową biblioteczkę, znaleźć interesujące tytuły dla siebie lub bliskich i jednocześnie włączyć się w literackie święto organizowane przed Narodowym Czytaniem „Dziadów” Adama Mickiewicza.
Kiermasz książek „Wszystko po 2 zł”
2 września 2026 r., godz. 15:00-18:00
Książnica Podlaska, ul. M. Curie-Skłodowskiej 14A, Białystok
Zobacz inne imprezy i wydarzenia kulturalne w województwie podlaskim

