Wystarczy s艂owo i jaki艣 gest i nagle wiesz鈥 co to za serial jest! Polska telewizja mo偶e pochwali膰 si臋 dziesi膮tkami kultowych seriali, na kt贸rych wychowa艂y si臋 ca艂e pokolenia 鈥 a ka偶da produkcja to tak偶e doskonale znana 艣cie偶ka d藕wi臋kowa, kt贸r膮 wielu z nas jest w stanie rozpozna膰 ju偶 od pierwszych d藕wi臋k贸w. Kt贸re piosenki z polskich seriali warto zna膰? Kto jest najwybitniejszym tw贸rc膮 muzyki serialowej? Oto 10 kultowych polskich motyw贸w muzycznych z najwa偶niejszych produkcji w historii!

polskie seriale
Czterej pancerni i pies, fot. mat. prasowe

1. 鈥濻tawka wi臋ksza ni偶 偶ycie鈥 鈥 Jerzy Matuszkiewicz, premiera: 10 pa藕dziernika 1968

Kto wie, jaki sukces odni贸s艂by kultowy serial Janusza Morgensterna, gdyby nie muzyka skomponowana przez Jerzego Matuszkiewicza? Charakterystyczna czo艂贸wka 鈥濻tawki wi臋kszej ni偶 偶ycie鈥 wykonywana przez orkiestr臋 Polskiego Radia i Filharmonii Narodowej doskonale oddaje szpiegowski klimat opowie艣ci o Hansie Klossie. Oddaje powag臋 sytuacji i uwydatnia odwag臋 agenta J-23 鈥 a jednocze艣nie 偶yje w polskiej kulturze swoim w艂asnym 偶yciem. Zreszt膮, nie tylko w Polsce 鈥 liczne anegdoty wskazuj膮, 偶e 鈥濻tawka wi臋ksza ni偶 偶ycie鈥 zyska艂a popularno艣膰 nie tylko w krajach bloku wschodniego (zw艂aszcza NRD i Czechos艂owacji), lecz tak偶e na Ba艂kanach czy w Ameryce Po艂udniowej.

2. 鈥濲anosik鈥 鈥 Jerzy Matuszkiewicz, premiera: 26 lipca 1974

Czo艂贸wka 鈥濲anosika鈥, r贸wnie偶 skomponowana przez Jerzego Matuszkiewicza, nosi oficjalny tytu艂 鈥濼emat przewodni鈥. I cho膰 piosenkom z seriali trudno konkurowa膰 z fenomenaln膮 gr膮 aktorsk膮 oraz rozmachem scenograf贸w, r贸wnie偶 i tym razem motyw muzyczny zapisa艂 si臋 na sta艂e w pami臋ci milion贸w widz贸w. Kompozycja doskonale oddaj膮ca klimat karpackiego harnasia po prostu przy膰miewa wszystkie alternatywne wersje historii o Robin Hoodzie. A o jako艣ci 鈥濲anosika鈥 Jerzego Passendorfera niech 艣wiadczy fakt, 偶e s艂awa serialu doprowadzi艂a nawet do postania dubbingu鈥 w mongolskiej wersji j臋zykowej!

3. 鈥瀂miennicy鈥 鈥 Przemys艂aw Gintrowski, Jacek Janczarski, premiera: 18 pa藕dziernika 1987

鈥濲edno 偶ycie, a spraw tyle ugry藕膰 sam nie jeste艣 w stanie鈥 鈥 艣piewa艂 Przemys艂aw Gintrowski, og艂aszaj膮c milionom widz贸w przed telewizorami, 偶e czas na kolejny odcinek jednego z najwa偶niejszych polskich seriali ko艅c贸wki lat 80. M贸wi si臋, 偶e ostatnie epizody 鈥瀂miennik贸w鈥 ogl膮da艂o nawet niemal 20 milion贸w widz贸w 鈥 a ulice pustosza艂y niemal podobnie, jak w przypadku p贸r emisji 鈥濶iewolnicy Isaury鈥. Muzyka z seriali takich jak 鈥瀂miennicy鈥 po latach nie traci na aktualno艣ci. A wokal Gintrowskiego do s艂贸w Jacka Janczarskiego wci膮偶 zachwyca.

4. 鈥濩zarne chmury鈥 鈥 Waldemar Kazanecki, premiera: 23 grudnia 1973

Wigilia 1973 r. by艂a zupe艂nie inna ni偶 wszystkie dotychczasowe. Z dzisiejszego punktu widzenia mo偶e wydawa膰 si臋 dziwne, 偶e zamiast 鈥濴ist贸w do M.鈥 lub koncert贸w kol臋d mo偶na wyemitowa膰 nowo艣膰 鈥 i to w dodatku filmu z gatunku 鈥瀙艂aszcza i szpady鈥. Wyprodukowany z rozmachem (i w kolorze) serial 鈥濩zarne chmury鈥 by膰 mo偶e ju偶 dzi艣 jest nieco zapomniany, ale nastrojowa muzyka obecnie r贸wnie偶 jest do艣膰 popularnym motywem. Zawdzi臋czamy j膮 Waldemarowi Kazaneckiemu, znanego przede wszystkim ze 艣cie偶ki d藕wi臋kowej do 鈥濨olka i Lolka鈥.

5. 鈥濩zterej pancerni i pies鈥 鈥 Edmund Fetting, Adam Walaci艅ski, Agnieszka Osiecka, premiera: 26 wrze艣nia 1966

O 鈥濪eszczach Niespokojnych鈥 i ich wp艂ywie na polsk膮 kultur臋 mo偶na napisa膰 ksi膮偶k臋 (i to z pewno艣ci膮 licz膮c膮 kilka tom贸w). Czo艂贸wka z 鈥濩zterech pancernych i psa鈥 to najbardziej rozpoznawalna piosenka polskich seriali w historii polskiej telewizji. Utw贸r zosta艂 za艣piewany barytonem przez Edmunda Fettinga do muzyki Adama Walaci艅skiego i s艂贸w Agnieszki Osieckiej. Co ciekawe, o ile tekst piosenki zna praktycznie ka偶dy, o tyle ma艂o kto zna jej prawdziwy tytu艂. Wbrew powszechnym przekonaniom 鈥濪eszcze Niespokojne鈥 to tak naprawd臋 鈥濨allada o pancernych鈥.

6. 鈥07 zg艂o艣 si臋鈥 鈥 W艂odzimierz Korcz, premiera: 25 listopada 1976

By艂 鈥濲anosik鈥, czyli polski Robin Hood, czas zatem na ludowego Jamesa Bonda. Chocia偶 tw贸rcy zaprzeczaj膮 oskar偶eniom o wzorowanie si臋 na Agencie Jej Kr贸lewskiej Mo艣ci, por贸wna艅 007 do 07 mo偶na przytoczy膰 mn贸stwo. Mamy wi臋c szybkie samochody (Aston Martin i bia艂y Polonez), luksusowe drinki (Martini oraz kieliszek w贸dki wstrz膮艣ni臋tej, niezmieszanej) czy鈥 muzyk臋, kt贸ra 偶yje w艂asnym 偶yciem. O ile filmy o Jamesie Bondzie maj膮 za ka偶dym razem inny przeb贸j (艣piewany m.in. przez Tin臋 Turner, Adele czy Billie Eilish), o tyle w 鈥07 zg艂o艣 si臋鈥 muzyka jest taka sama przez wszystkie sezony. Na wst臋pie mamy wi臋c motyw wskazuj膮cy na intryg臋, skomponowany przez W艂odzimierza Korcza, natomiast napisom ko艅cowym towarzyszy poruszaj膮ca wokaliza wykonana przez Grzegorza Markowskiego. Jako ciekawostk臋 mo偶na poda膰 fakt, 偶e wokalista Perfectu zosta艂 wymieniony w napisach 1. Sezonu jako Ryszard Markowski. Z kolei wokaliza z 鈥07 zg艂o艣 si臋鈥 by艂a p贸藕niej wykonywana m.in. przez Alicj臋 Majewsk膮 jako utw贸r 鈥濸rzed noc膮 i mg艂膮鈥.

7. 鈥濳ariera Nikodema Dyzmy鈥 鈥 Piotr Marczewski, premiera: 6 kwietnia 1980

Wystawne 偶ycie, luksus i pieni膮dze 鈥 鈥濳ariera Nikodema Dyzmy鈥 to spe艂nienie marze艅 wszystkich widz贸w epoki g艂臋bokiego PRL, tak bardzo kontrastuj膮ce z szaro艣ci膮 codzienno艣ci. Blichtr s艂ycha膰 ju偶 w pierwszych akcentach serialu, a muzyka skomponowana przez Piotra Marczewskiego (podobnie zreszt膮 jak posta膰 Dyzmy) jest wci膮偶 nie艣miertelna. Serial nakr臋cony w latach 80. na podstawie powie艣ci Tadeusza Do艂臋gi-Mostowicza przy膰mi艂 pozosta艂e ekranizacje tej historii (w tym tak偶e film Jana Rybkowskiego, re偶ysera serialu).

8. 鈥濩zterdziestolatek鈥 鈥 Andrzej Rosiewicz, Jerzy Matuszkiewicz, premiera: 16 maja 1975

Muzyka z seriali musi mie膰 鈥瀟o co艣鈥. Przed 1975 r. ka偶dy zna艂 g艂贸wnie 鈥濨allad臋 o pancernych鈥, natomiast p贸藕niej absolutnym hitem sta艂o si臋 鈥濩zterdzie艣ci lat min臋艂o鈥 Andrzeja Rosiewicza. Jak wspomina Jerzy Matuszkiewicz, powierzenie wykonania utworu Rosiewiczowi wynika艂o z jego dotychczasowego dorobku, pe艂nego 鈥瀕ekko pastiszowych鈥 piosenek 艣piewanych z sardonicznym u艣miechem. Nie trzeba dodawa膰, 偶e artysta sta艂 si臋 nierozerwaln膮 cz臋艣ci膮 ca艂ego 鈥濩zterdziestolatka鈥 鈥 i to w艂a艣nie jemu 20 lat p贸藕niej powierzono wykonanie utworu tytu艂owego do serialu o p贸藕niejszych przygodach in偶yniera Karwowskiego.

9. 鈥濧lternatywy 4鈥 鈥 Jerzy Matuszkiewicz, premiera: 30 listopada 1986

Alternatywy 4 to najbardziej znany adres w Polsce. Podobnie jak leniwa, lekko satyryczna w wyd藕wi臋ku czo艂贸wka serialu autorstwa 鈥 a jak偶e 鈥 Jerzego Matuszkiewicza, kt贸rej po prostu nie spos贸b nie kojarzy膰. Perypetie mieszka艅c贸w buduj膮cego si臋 Ursynowa i walka z gospodarzem domu Stanis艂awem Anio艂em to kwintesencja barejowskiego humoru po艂owy lat 80. Co ciekawe, wiele podk艂ad贸w muzycznych u偶ytych w serialu nie zosta艂o napisanych na potrzeby 鈥濧lternatywy 4鈥, lecz pochodzi艂o z archiwum Matuszkiewicza. Dlatego wprawne ucho wychwyci d藕wi臋ki, kt贸re mo偶na by艂o wcze艣niej us艂ysze膰 w 鈥濩zterdziestolatku鈥, 鈥濲anosiku鈥 czy 鈥濻tawce wi臋kszej ni偶 偶ycie鈥.

10. 鈥濿ojna domowa鈥 鈥 Jerzy Matuszkiewicz, Ludwik Jerzy Kern, premiera: 24 pa藕dziernika 1965

Czo艂贸wk臋 鈥濿ojny domowej鈥 skomponowan膮 przez Jerzego Matuszkiewicza do tekstu Ludwika Jerzego Kerna powinien zna膰 ka偶dy. Ale nie ma powodu do niepokoju, je偶eli akurat ten motyw jest m艂odszym pokoleniom nieznany. W ko艅cu produkcja z po艂owy lat 60. jest jednym z tych wyj膮tk贸w, gdzie piosenki z seriali ust臋puj膮 tym ukazywanym na ekranie. Do艣膰 powiedzie膰, 偶e to w艂a艣nie za spraw膮 鈥濿ojny domowej鈥 popularno艣膰 zyska艂 utw贸r 鈥濶ie b膮d藕 taki szybki Bill鈥 za艣piewany w jednym z odcink贸w.

Bonus: w艣r贸d polskich seriali powsta艂 te偶 hymn

鈥濸rzygody pana Micha艂a鈥 鈥 Wojciech Kilar, Jerzy Lutowski, Leszek Herdegen, premiera: 14 listopada 1969

鈥濸rzygody pana Micha艂a鈥, czyli serial Paw艂a Komorowskiego i Jerzego Lutowskiego opowiadaj膮cy o Michale Wo艂odyjowskim, by艂 nieco w cieniu 鈥濸ana Wo艂odyjowskiego鈥 Jerzego Hoffmana, kr臋conego r贸wnolegle i z wykorzystaniem tych samych rekwizyt贸w. Ale czarno-bia艂a produkcja mia艂a co艣, czego nie dane nam by艂o ujrze膰 w konkurencyjnym filmie 鈥 czo艂贸wk臋, podczas kt贸rej mo偶na by艂o us艂ysze膰 ballad臋 鈥濿 stepie szerokim鈥. Kibicom siatk贸wki nie trzeba przypomina膰, 偶e to w艂a艣nie ten utw贸r 鈥 wyst臋puj膮cy pod nazw膮 鈥濸ie艣艅 o Ma艂ym rycerzu鈥 鈥 jest nieoficjalnym hymnem siatkarskiej reprezentacji Polski. Napisany przez Jerzego Lutowskiego do muzyki Wojciecha Kilara, jest najm艂odsz膮 polsk膮 pie艣ni膮 patriotyczn膮.

10 najlepszych motyw贸w muzycznych z polskich seriali to:

1. Stawka wi臋ksza ni偶 偶ycie
2. Janosik
3. Zmiennicy
4. Czarne chmury
5. Czterej pancerni i pies
6. 07 zg艂o艣 si臋
7. Kariera Nikodema Dyzmy
8. Czterdziestolatek
9. Alternatywy 4
10. Wojna domowa
Bonus:Przygody pana Micha艂a

 

Jan Bro偶ek 鈥 student kulturoznawstwa, zakochany w detalikach ukrytych w codzienno艣ci i subtelno艣ciach j臋zyka polskiego. Nie uznaje 偶adnych definicji, dlatego zami艂owanie do muzyki z polskich seriali, tw贸rczo艣ci Doroty Mas艂owskiej i 艁ony 艂膮czy z zainteresowaniem kiczem i wszystkim tym, co lekkie lub p艂ytkie. Na bie偶膮co z premierami literackimi, filmowymi i teatralnymi.


馃煣 Przeczytaj: 10 najlepszych piosenek z polskich film贸w
馃煣 Przeczytaj: NAJLEPSZE SERIALE DO NAUKI ANGIELSKIEGO
馃煣 Przeczytaj: W臋dr贸wki 艣ladem najciekawszych polskich szlak贸w literackich

Udost臋pnij:

FacebookTwitter


Scroll Up
Skip to content

Rejestruj膮c si臋 zgadzasz si臋 z nasz膮 Polityk膮 prywatno艣ci, a tak偶e wyra偶asz zgod臋 na otrzymywanie bezp艂atnych biuletyn贸w. W dowolnym momencie mo偶esz zrezygnowa膰 z subskrypcji klikaj膮c w link na dole ka偶dego biuletynu.