Sztuka nie powinna onieśmielać. Chyba jednak nadal trochę to robi. W Polsce w dalszym ciągu funkcjonuje, obiegowe przekonanie, że sztuka jest elitarna, szczególnie ta „wysoka”. Z zasady przeznaczona jest tylko dla nielicznych, najlepiej ekspertów, którzy mogą pozwolić sobie na jej świadome, wielowymiarowe i dogłębne konsumowanie.
Winnymi tego stanu rzeczy są np. kuratorzy wystaw muzealnych. Nierzadko wychodzą z założenia, że odbiorca powinien przyjść przygotowany na wystawę, co tylko napędza zamknięte koło, w którym sztuka jawi się jako coś trudnego → a więc trudno ją „ogarnąć”, trzeba najpierw przeczytać wszystko na dany temat i być może (ale raczej nie) wtedy będzie się miało umocowanie, by wyrazić swoje zainteresowanie sztuką→ ergo, laik nie powinien w ogóle się przymierzać do jej zrozumienia. Równolegle pokutuje przekonanie (korzenie także w romantyzmie), że artysta jest jednostką wyjątkową, mającą nadzwyczajną pozycję w społeczeństwie. Te wyobrażenia wtłoczone w naszą społeczną podświadomość systemowo oczywiście zmieniają się z upływem czasu, bo dziś możemy pojechać do każdego muzeum na świecie, dostać się na każdy koncert, niemal wszystko zobaczyć, wszystkiego dotknąć, posłuchać i jest to tylko kwestia pieniędzy i czasu. Może dlatego sztuka trochę schodzi z piedestału ekskluzywności i staje się inkluzywna – przecież nawet jeśli nie jesteśmy w stanie fizycznie pojechać na drugi koniec świata, by zobaczyć Van Gogha, w ciągu kilku sekund wujek Google nas tam teleportuje.
Rozwijająca się w ciągu ostatnich lat scena polskich podcastów również przyczynia się do zmniejszania dystansu między twórczością artystyczną, a jej potencjalnymi odbiorcami, którzy na co dzień nie są w żaden sposób z nią bliżej związani (ani biznesowo, ani poprzez wykształcenie, nie są też znawcami-samoukami/pasjonatami). Łapcie więc mój subiektywny wybór trzech najlepszych podcastów o sztuce, od których warto zacząć swoją przygodę z jej odkrywaniem bez zbędnego nadęcia, kompleksów i w przyjaznej dla dzisiejszego zabieganego człowieka formie. Oto moje Top 3 Podcastów o sztuce!
Najlepsze Podcasty o sztuce:
1. Sztuki Robi Rozmowy – Ola Kuzemko
Podcast, który niedawno obchodził swoje drugie urodziny, stworzony przez absolwentkę wiedzy o teatrze, która od lat zawodowo zajmuje się zarządzaniem kulturą i pracuje z muzykami. Sztuki robi ma formę wywiadów z „tymi, którzy sztuki robią”, jak mówi jego gospodyni w intro. Ola zaprasza do rozmów artystów, twórców, naukowców związanych z szeroko pojętą działalnością twórczą. Każdy odcinek ma więc inny temat, którym zawodowo zajmuje się przepytywany, a zajmują się oni bardzo ciekawymi rzeczami, często z pogranicza różnych rodzajów sztuk. Podcast ma na celu poszerzanie naszego postrzegania tego, co tradycyjnie wrzucamy do dość szczelnego worka podpisanego jako „sztuka” i przeformułowuje jej definicję. I tak znajdziemy tu rozmowy z „klasycznymi” (klasycznie kojarzącymi się) artystami: malarkami i malarzami, rzeźbiarkami i rzeźbiarzami, muzykami, aktorami i aktorkami, performerami, tancerzami, fotografami. Te rodzaje twórczości są tym, co z tradycyjną definicją sztuki w naszej głowie się zwykło pokrywać. Z odsieczą na ten utarty schemat przybywają rozmówcy i tematy kojarzące się niebezpośrednio lub niekojarzące się ze sztuką – o sztuce przekładu, o pracy wydawniczej, o budowaniu marki modowej czy o intermediach.

Siłą podcastu Sztuki robi są interesujący rozmówcy i przystępne nakreślenie ich twórczych działań i spostrzeżeń, które z ich pracy wynikają. Forma od ogółu do szczegółu, w której Ola przeprowadza wywiady z gośćmi jest przyjazną wszystkim, którzy nie zetknęli się nigdy – powiedzmy – z konserwatorem zabytków ani specyfiką jego pracy i aby wyciągnąć jak najwięcej z takiej rozmowy muszą zostać miękko wprowadzeni w temat. Nie ma tu więc głupich pytań, słuchacz nie czuje się zawstydzony swoją niewiedzą i spokojnie nadąża za tokiem rozmowy. A my możemy zainspirować się do dalszego poszerzania wiedzy w konkretnej dziedzinie sztuki.
2. Przed Obrazem – Joanna Żelazińska – przedobrazem.pl
Zawężamy nieco temat sztuki do dwóch jej klasycznych gałęzi – malarstwa oraz rzeźby – i wskakujemy wprost w kojący głos historyczki sztuki, Joanny Żelazińskiej, autorki podcastu Przed obrazem. W skrócie można by podsumować ten podcast jako: historyczka sztuki mówi o historii sztuki do nie-historyków sztuki. Zaciekawia, wyjaśniając kulisy powstawania wielkich, ikonicznych dzieł, które są częściami kolekcji najbardziej znanych muzeów na świecie – Luwru, Museé d’Orsay, Muzeów Watykańskich ale także rodzimego Muzeum Narodowego w Warszawie. Joanna wyjaśnia motywy, którymi przez wieki posługiwali się artyści, przybliża techniki, rozbija mity narosłe wokół dzieł, opowiada o bohaterach obrazów i rzeźb oraz o ich autorach jak o gwiazdach i wyjaśnia fenomeny ich popularności.
Bardzo ciekawa jest forma podcastu – jego twórczyni zdecydowała się dać nam cudowne narzędzie do zwiedzania (fizycznie lub wirtualnie) w. w. najważniejszych muzeów europejskich według zasady 10 odcinków – 10 dzieł. Możemy spacerować teraz po Luwrze, wybrać 10 dzieł według sugestii Joanny i posłuchać barwnych historii oraz opisu danego obrazu lub rzeźby, niczym w audio przewodniku. Ale o ile jest to ciekawsza forma niż typowy audio przewodnik, która nie skupia się tylko na suchych faktach i trwa maksymalnie 10 minut. To też ważne – skondensowana forma pozwala wyciągnąć z każdego z odcinków najciekawsze informacje o danym dziele w i tak już przytłaczającym wielkością i bodźcami muzeum. Co więcej, na stronie www.przedobrazem.pl Joanna publikuje reprodukcje omawianych dzieł, dodatkowe informacje, poleca książki po które warto sięgnąć jeśli chcemy zanurkować głębiej w dany temat.
3. Sztuka Patrzenia
Chcesz dowiedzieć się co decyduje o sukcesie artysty (także tego współczesnego), jak to się dzieje, że niektóre dzieła osiągają zawrotne, rekordowe kwoty na aukcjach a inne nie, a może zastanawiasz się nad rozpoczęciem przygody z kolekcjonowaniem sztuki? Przesłuchaj Sztukę Patrzenia czyli ekspercki przewodnik po rynku sztuki, w którym Anna Stachowska rozmawia z dr Moniką Bryl z Domu Aukcyjnego Agra Art. W podcaście znajdziemy odpowiedzi na pytania typu: jak dzieło sztuki ocenia ekspert, jak oceniają je kupujący? Co to jest wartość rynkowa dzieła sztuki i od czego zależy? Czy inwestowanie w dzieła sztuki się opłaca i jak to robić? Czy gust ma znaczenie w procesie zakupu dzieła i czy w ogóle powinien brać w nim udział?
Sztuka Patrzenia jest podcastem sponsorowanym i celowanym – porusza temat rynku sztuki, raczej nie ma w nim miejsca na dygresje. Kopalnia wiedzy, zaczerpnięta wprost ze źródła – od pracownika domu aukcyjnego, podana w przystępnej formie. Zaglądnijcie, jeśli przed Wami pierwszy zakup dzieła sztuki. Albo po to, żeby po prostu orientować się w mechanizmach działania tego rynku.
Polskie podcasty i ich twórcy udowadniają, że o sztuce da się mówić rzeczowo, a jednocześnie zrozumiale. Nie jest konieczne także szerokie przygotowanie merytoryczne zanim po konsumpcję sztuki sięgniemy, a sztuka i rozmowa o niej nie musi onieśmielać. Dzisiejsza oferta mediów do słuchania jest bardzo szeroka i oczywiście wykracza daleko poza subiektywny wybór, pozwalając wyselekcjonować podcast niemal szyty na miarę naszych oczekiwań. Nic tylko słuchać!
Najlepsze Podcasty o sztuce – TOP 3:
- Sztuki Robi – Ola Kuzemko
- Sztuka Patrzenia
- Przed obrazem
- Polecamy również 3 wymiary – podcast nie tylko filmowy
Opinia: Sara Mazur
Spodobały Ci się nasze Najlepsze Podcasty o sztuce? Zobacz nasze inne artykuły!
Przeczytaj również: Ukrainki opowiadają o wojennych traumach – zobacz relację!
Przeczytaj również: Jacek Malczewski – Romantyczny zagościł w krakowskim muzeum!
Przeczytaj również: Beksiński na Śląsku!
Przeczytaj również: Sprawdź, które artystki weszły do księgarń!
Znajdź ciekawe koncerty w naszej

