Jan Wojdak i Wawele – jak przez ponad 50 lat czarować muzyką

Wawele grają już ponad pół wieku, a ich melodia wciąż unosi się jak echo znad Wisły – czasem nostalgiczna, czasem lekko rozbawiona, ale zawsze rozpoznawalna. W samym sercu tego dźwięku jest Jan Wojdak – nie tylko głos zespołu, ale i ten, który potrafił nadać rytm całym pokoleniom.

Jan Wojdak – historia

Jan Wojdak urodził się 18 czerwca 1947 r. w Niepołomicach. Już w młodości interesował się muzyką. Od najmłodszych lat jego mocną stroną była otwartość na próbowanie nowych rzeczy – aktywnie uczył się muzyki i grał w zespołach, dzięki czemu bardzo szybko zdobywał cenne doświadczenie. Zanim dał się poznać szerszej publiczności, miał wiele okazji do grania i praktycznego smakowania muzyki. Jedną z pierwszych takich okazji było śpiewanie w chórze Filharmonii Krakowskiej. Nie ograniczał się jednak tylko do śpiewania – w szkole muzycznej grał również na fortepianie i gitarze.

Doświadczony w „próbowaniu” Wojdak postanowił założyć własny zespół muzyczny i tam szukać nowych inspiracji. Tak powstały formacje wokalno-instrumentalne: Duchy, Wawelskie Smoki, Górale oraz Mini Max. Z zespołami tymi zdobywał różnorodne doświadczenia, grając przed rozmaitą publicznością. Przykładowo, z zespołem Duchy występował od 1965 r. – mając zaledwie 18 lat – wykonując instrumentalne utwory The Shadows, The Ventures, a także piosenki Cliffa Richarda. Dzięki świeżym pomysłom Jana Wojdaka grupa zaczęła również tworzyć własne kompozycje, które prezentowała na różnych imprezach okazjonalnych, studniówkach, a także w Domu Kultury kopalni Brzeszcze i w Domu Kultury w Pionkach. Wojdak nie zagościł tam jednak na długo – po roku działalności zespół zakończył swoją pracę.

Z kolei z zespołem Mini Max mógł zdobyć nowe doświadczenia – przez trzy lata występował z nim w Teatrze Starym w Krakowie, wykonując muzykę Zygmunta Koniecznego w spektaklu „Biesy” Fiodora Dostojewskiego, w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Zespół Wawele

Przez lata grania w różnych zespołach muzycznych Jan Wojdak zdobył spore doświadczenie, poznając muzykę z wielu perspektyw. W żadnym z nich nie znalazł jednak swojego miejsca na dłużej… aż do czasu dołączenia do Waweli.

Zespół Wawele powstał w 1966 roku, początkowo jeszcze bez Wojdaka w składzie. Grupa rozwijała się stopniowo, przez lata zmieniając skład i występując na różnych wydarzeniach. Odnosiła mniejsze i większe sukcesy, stale dążąc do rozwoju i większej rozpoznawalności – w 1968 roku zwyciężyła w Czwórmeczu Zespołów Beatowych Krakowa, a rok później wygrała III Tarnowski Miesiąc Muzyki Młodzieżowej oraz zajęła 5. miejsce w finale II MFM na Stadionie Śląskim w Chorzowie, występując obok takich gwiazd jak Breakout czy ABC. W 1969 roku Wawele zaprezentowały się w eliminacjach do Krajowego Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu, zwyciężyły w finale Przeglądu Amatorskich Zespołów Wokalno-Muzycznych w Sanoku, odbyły tournée po Polsce z grupą Romuald i Roman, a także występowały w sopockim Non Stopie wraz z czeskim zespołem The Samuels. Regularnie grały też w krakowskich klubach studenckich, m.in. w legendarnym klubie Pod Jaszczurami, umacniając swoją pozycję na scenie.

Wawele i Jan Wojdak – Biały latawiec

Jan Wojdak dołączył do Waweli w momencie, gdy zespół miał już za sobą znaczące sukcesy i pierwsze nagrania w studiu Programu III Polskiego Radia. Gdy w 1971 roku rozszerzył skład grupy, nikt nie uznał tego za krok wstecz – przeciwnie, Wojdak szybko stał się liderem zespołu, prowadząc go do kolejnych wielkich osiągnięć.

Od przejęcia funkcji lidera przez Wojdaka Wawele w dużej mierze skupiły się na nagraniach płytowych. Już w 1972 roku zarejestrowali dla Studia Rytm trzy piosenki: Mleczarz, Kup mi księżyc oraz Ballada o trzech kotach.

W kolejnych latach zespół nagrywał następne albumy, m.in. Niebieskie dni czy Daj mi dzień. Coraz częściej występował także w radiu i telewizji, docierając do coraz szerszej publiczności.

Lata 1978–1980 były jednym z najlepszych okresów w historii grupy. Wawele wydały wówczas wiele popularnych piosenek, takich jak Biały latawiec, Nie szkoda róż, Zostań z nami melodio czy Alalija, które zajmowały wysokie miejsca w plebiscytach radiowych – m.in. Lato z Radiem czy Interstudia. Popularność zespołu była tak duża, że w 1979 roku Grzegorz Dubowski nakręcił o nim film telewizyjny pt. Zostań z nami melodio.

W latach 80. Wawele pod kierunkiem Wojdaka utrzymywały się w czołówce polskiej estrady, nagrywając kolejne płyty i odnosząc sukcesy dzięki radiu i telewizji – m.in. za sprawą przeboju Miłosny zawrót głowy, który w 1987 roku zdobył tytuł teledysku roku. Grupa była bohaterem drugiego filmu Grzegorza Dubowskiego Na strunach gitary, prezentującego ich twórczość i koncerty.

Wawele & Jan Wojdak – Żółte plaże

W latach 90. Wawele nagrały nowe albumy, m.in. Małe oceany i Mano, koncertując zarówno w Polsce, jak i za granicą, zachowując swoje charakterystyczne melodyjne brzmienie. W 2002 roku ukazała się kompilacja Złota kolekcja, a kilka lat później zespół obchodził jubileusze – wydając bogaty zestaw płyt i DVD. W tym czasie Wawele otrzymały również liczne wyróżnienia i odznaczenia, potwierdzające ich trwałe miejsce w historii polskiej muzyki rozrywkowej.

Jan Wojdak obecnie

Jan Wojdak nadal aktywnie działa jako lider i główny autor utworów zespołu Wawele. Grupa regularnie występuje koncertowo, realizując jubileuszowe trasy i koncerty wspomnieniowe. Przykładem był koncert „Zostań z nami melodio – mamy dopiero 55 lat”, który odbył się w Krakowie 26 września 2024 roku.

Twórczość Wojdaka wciąż cieszy się uznaniem zarówno publiczności, jak i mediów. W 2024 roku zespół przypominał swoje największe przeboje podczas koncertów organizowanych przy wsparciu lokalnych domów kultury, co spotkało się z dużym zainteresowaniem fanów. Na przestrzeni kariery Jan Wojdak skomponował około 600 piosenek i nagrał z Wawele ponad 20 płyt, z których wiele uzyskało status złotej. Mimo wieloletniej obecności na scenie, artysta nie zwalnia tempa – nadal organizowane są koncerty, także na prestiżowych scenach, a jego muzyka obecna jest w świadomości publicznej dzięki audycjom radiowym, telewizyjnym oraz wydarzeniom jubileuszowym.

Jego dorobek był wielokrotnie nagradzany – zarówno statuetkami konkursów muzycznych, wysoką sprzedażą płyt, jak i odznaczeniami państwowymi. Jan Wojdak otrzymał ich aż pięć, co jednoznacznie potwierdza znaczenie jego działalności dla rozwoju polskiej muzyki rozrywkowej.

Złoty Krzyż Zasługi (2002)
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2019)
Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005
Odznaka „Honoris Gratia” (2008)
Order Uśmiechu za działalność koncertową kierowaną do dzieci – Tęczowe Piosenki (2002)

Opisał: Paweł Skarzyński
Zdjęcia: Fb zespołu