Rahim – historia jednej z największych legend polskiego hip-hopu

Rahim to postać, której historia nierozerwalnie splata się z rozwojem polskiego hip-hopu. Jako jeden z pionierów gatunku, Rahim tworzył muzykę z pasji, będąc częścią legendarnej Paktofoniki i realizując wiele solowych projektów. Jego historia inspiruje i pokazuje, jak długą drogę przeszedł polski rap – od podziemnych scen po status jednego z najpopularniejszych gatunków muzycznych.

Rahim – Historia

Historia hip-hopu w Stanach Zjednoczonych sięga lat 70., kiedy to afroamerykańska młodzież zamieszkująca Bronx zapoczątkowała tę kulturę. Hip-hop zaczął zdobywać popularność na tzw. block parties – improwizowanych spotkaniach muzyczno-tanecznych. DJ-e odtwarzali kilkusekundowe frazy rytmiczne z płyt winylowych znanych utworów, zapętlali je i łączyli w dłuższe sekwencje przy użyciu dwóch kopii tego samego longplaya. Pierwsze utwory hip-hopowe, choć proste, do dziś są uznawane za ikoniczne.

Złotą erą hip-hopu były jednak lata 80., kiedy to na scenie pojawili się artyści tacy jak Ice Cube czy Public Enemy. W latach 90. hip-hop ewoluował, powstawały nowe style i podgatunki, a scena muzyczna zaczęła dzielić się na różne ośrodki w poszczególnych stanach USA.

Do Polski hip-hop dotarł znacznie później, bo dopiero w latach 90. Wiele osób uważa, że pierwszym polskim utworem hip-hopowym była piosenka Kazika Na mojej ulicy z 1993 roku. W tamtym czasie młodzi Polacy, zagubieni w rzeczywistości po upadku komunizmu i transformacji gospodarczej, zaczęli odnajdywać w hip-hopie swój głos.

W tym okresie dorastał Rahim, a właściwie Sebastian Salbert, który urodził się w 1978 roku. Gdy w 1993 roku pojawił się utwór Kazika, miał 15 lat, a rok później, mając zaledwie 16 lat, rozpoczął swoją muzyczną karierę. W jednym z wywiadów Rahim wspominał, że jako młody chłopak zainteresował się produkcją muzyczną. Za pomocą komputera Amiga 500 i samplera wykonanego metodą chałupniczą tworzył swoje pierwsze bity. Wkrótce założył zespół 3xKlan, w którym występował z Matho Radamezem i Bakiem – jednym z pierwszych beatbokserów w Polsce.

3xKlan – Pozytywka (Rahim na drugiej wzrotce)

Pierwszy koncert 3xKlan odbył się na urodzinach znajomej, gdzie zespół wystąpił dla dwudziestu osób na scenie zbudowanej z połączonych stołów. Tak wyglądały początki polskiego hip-hopu – bez dużych budżetów, opierając się na pasji i miłości do muzyki.

W 1995 roku 3xKlan wydał swoje pierwsze demo zatytułowane Demo 1995. Składało się ono z pięciu utworów, jednak nagrania te nie przetrwały do dziś. Przełom w karierze zespołu nastąpił dzięki współpracy z Kaliber 44. Efektem tej współpracy był wspólny utwór Psychodela, który znalazł się na debiutanckim albumie Kalibra. Był to również fonograficzny debiut 3xKlan. Dodatkowo Rahim stworzył muzykę do utworu Moja obawa (Bądź a klęknę) z tej samej płyty. W 1996 roku 3xKlan wydał samodzielnie swoje drugie demo zatytułowane 3X, na które składały się trzy utwory. W tym samym czasie Rahim założył solowy projekt MZD, w którym współpracował z Kamsem, Lelem, Kewem i DJ-em Bambusem. Wspólnie z 3xKlan nagrali utwór Rymologia.

W 1997 roku 3xKlan podpisał kontrakt z wytwórnią S.P. Records, czego efektem był debiutancki album zespołu Dom pełen drzwi. Płyta zdobyła uznanie artystyczne i nominację do Fryderyka w kategorii Album roku – rap & hip-hop. Niestety, nie spełniła oczekiwań komercyjnych, przez co muzycy nie tylko nie zarobili na płycie, ale musieli do niej dołożyć.

Rok później roku Magik odszedł z Kalibra 44 i zaproponował Rahimowi współpracę. Rahim początkowo próbował łączyć grę w dwóch zespołach, ale ostatecznie zdecydował się dołączyć do nowego projektu z Magikiem i Fokusem. Tak narodziła się Paktofonika…

Rahim i Paktofonika

Zespół Paktofonika powstał w 1998 roku. Zakochani w hip-hopie muzycy szybko zaczęli tworzyć wspólne utwory, takie jak Priorytety, Ja to ja i Gdyby. Były one na tyle dobre, że zespół podpisał umowę z wytwórnią R.R.X. Jednak ze względu na liczne nieporozumienia kontrakt został rozwiązany, zanim grupa wydała pierwszy album. Fani musieli poczekać na debiut do 2000 roku, kiedy to Paktofonika podpisała kontrakt z wytwórnią Gigant Records. W tym samym roku ukazała się kompilacja zespołu zatytułowana Usta Miasta Kast.

Największy sukces przyniósł jednak ich kolejny projekt. 18 grudnia 2000 roku Paktofonika wydała Kinematografię – swój debiutancki album, który stał się ikonicznym krążkiem w historii polskiego hip-hopu. Na płycie znalazły się utwory Chwile ulotne i Jestem Bogiem, które zdobyły ogromną popularność i były notowane na listach przebojów Polskiego Radia.

Tragiczne wydarzenie, które na zawsze odcisnęło piętno na historii zespołu i polskiego hip-hopu, miało miejsce 26 grudnia 2000 roku, osiem dni po premierze Kinematografii. O godzinie 6:15 Magik wyskoczył z 9. piętra swojego bloku. Po pół godzinie zmarł w szpitalu. Jego śmierć wstrząsnęła zarówno przyjaciółmi, jak i fanami.

Rahim i Fokus byli krytykowani przez niektórych fanów, którzy twierdzili, że nie zauważyli złego stanu psychicznego Magika i nie zareagowali w porę. Fokus jednak w jednym z wywiadów przyznał, że nie mieli pojęcia o depresji Magika. Ta tragiczna historia podkreśla, jak ważne jest szukanie pomocy psychologicznej w sytuacjach kryzysowych, ponieważ depresja często bywa niewidoczna.

Kinematografia odniosła ogromny sukces, zajmując drugie miejsce na liście OLiS, sprzedając się w ponad 100 tysiącach egzemplarzy, zdobywając status platynowej płyty oraz nagrodę Fryderyka w kategorii Album roku – hip-hop.

Po śmierci Magika Rahim i Fokus nie rozwiązali od razu Paktofoniki. Zespół wydał jeszcze minialbum Jestem Bogiem oraz drugi album studyjny zatytułowany Archiwum Kinematografii, oba jako hołd dla Magika. W 2003 roku zespół zakończył działalność, ale wkrótce potem Rahim, Fokus i DJ Bambus założyli nowy projekt – Pokahontaz. Grupa wydała sześć albumów muzycznych, z których pierwszy pojawił się w 2005 roku, a najnowszy w 2019 roku. Ich płyty często zajmowały wysokie pozycje na liście OLiS, a trzykrotnie zdobyły status złotej płyty.

Paktofonika – Jestem Bogiem (Rahim na drugiej zwrotce i drugim refrenie)

W 2012 roku na podstawie historii Paktofoniki powstał film Jesteś Bogiem. Produkcja zdobyła uznanie krytyków i publiczności, zdobywając dwa Złote Orły – za najlepszy montaż oraz nagrodę publiczności. Film w znakomity sposób ukazał losy Magika, Rahima i Fokusa i do dziś jest ceniony zarówno za swoją realizację, jak i za poruszającą historię.

W 2022 roku Fokus i Rahim powrócili do koncertowania pod szyldem Paktofoniki. Zagrali wiele koncertów w Polsce oraz za granicą, przypominając fanom o swoim dziedzictwie i wpływie na polski hip-hop.

Kariera solowa

Choć Rahim jest szczególnie kojarzony ze swoją obecnością w Paktofonice, jego kariera solowa również jest niezwykle bogata w liczne projekty muzyczne. Pierwszym z nich był wydany w 2002 roku producencki album Experyment: PSYHO. Krążek składał się z siedemnastu utworów, w których udział wzięli tacy raperzy jak Fokus, O.S.T.R. i inni. Była to również ostatnia płyta Rahima wydana pod szyldem Gigant Records.

Najbardziej aktualny album Rahima to ARKanoid, który ukazał się w 2020 roku i został stworzony we współpracy z Abradabem i Kleszczem. Album zawiera 12 utworów. Jednak największym sukcesem komercyjnym Rahima był krążek Optymistycznie z 2015 roku, który osiągnął status platynowej płyty, co świadczy o jego ogromnej popularności.

Rahim wciąż pozostaje aktywnym muzykiem, regularnie grając koncerty, na które przychodzą tłumy fanów zarówno Paktofoniki, jak i jego solowej twórczości. Niewątpliwie wciąż ma jeden z najbardziej charakterystycznych głosów na polskiej scenie rapowej.

Rahim – Fejm

Rahim to prawdziwa legenda polskiego przemysłu muzycznego. Był obecny, gdy hip-hop dopiero raczkował w Polsce, i był jednym z pionierów, którzy przyczynili się do jego rozwoju. Tworzył muzykę z pasji i miłości, nie zarabiając na niej proporcjonalnie do włożonego wysiłku, mimo że była ona na bardzo wysokim poziomie. Rahim był świadkiem i uczestnikiem rozkwitu polskiego hip-hopu, współpracując z innymi ikonami tego gatunku i rywalizując z nimi na scenie.

Jest także aktywny teraz, gdy rap (choć może już niekoniecznie w klasycznej formie hip-hopu) stał się jednym z najpopularniejszych gatunków muzycznych w Polsce. Rahim pozostaje wierny brzmieniom i wartościom muzyki, którą pokochał w latach 90.

Każdy fan rapu powinien poznać historię Rahima, gdyż jest ona nie tylko inspirująca, ale też ukazuje trudną drogę, jaką musieli przejść pierwsi muzycy hip-hopowi w Polsce, by ten gatunek osiągnął dzisiejszą popularność.

Opinia: Paweł Skarzyński
Zdjęcia. Oficjalna strona rapera na FB

koncerty